უცხოური კომპანიის ფილიალის ან შვილობილი საწარმოს რეგისტრაცია საქართველოში (2026)
წაკითხვის დრო: 9 წუთი · განახლებულია: 5 ნოემბერი 2026
ავტორი: ლელა გოჩიტაშვილი, დამფუძნებელი და მმართველი პარტნიორი
სარჩევი
სხვა სტატიები
გააზიარეთ სტატია
მოკლე პასუხი
საქართველოში საქმიანობის დასაწყებად უცხოური კომპანიისთვის ორი გავრცელებული ვარიანტია: დაარეგისტრიროს თავისი ფილიალი ან დააფუძნოს შვილობილი საწარმო, ჩვეულებრივ, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება (შპს), რომლის პარტნიორიც თავად უცხოური კომპანიაა. ორივე შემთხვევაში რეგისტრაციას საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო ახორციელებს, როგორც წესი, დოკუმენტების სრულად წარდგენიდან ერთ სამუშაო დღეში. ჩვეულებრივი შპს-ისთვის მინიმალური კაპიტალი და ადგილობრივი პარტნიორი სავალდებულო არ არის. რეგისტრაციისთვის არც დირექტორის საქართველოში ცხოვრება მოითხოვება. რეგულირებულ საქმიანობას შეიძლება სპეციალური მოთხოვნები ჰქონდეს.
თავად რეგისტრაცია სწრაფია. დრო უმეტესად სხვა რამეზე იხარჯება: დედა კომპანიის დოკუმენტების მომზადებაზე საზღვარგარეთ (აპოსტილი, კურიერი, თარგმანი) და რეგისტრაციის შემდეგ საბანკო ანგარიშის გახსნაზე. ჩვენი გამოცდილებით, დავალების მიღებიდან აქტიური საბანკო ანგარიშების მქონე ფილიალამდე ან კომპანიამდე შეიძლება რამდენიმე კვირიდან დაახლოებით სამ თვემდე გავიდეს. ეს საორიენტაციო ვადაა და ბანკის გადაწყვეტილებასა და დოკუმენტების მომზადებაზეა დამოკიდებული.
1. ფილიალი თუ შვილობილი საწარმო: მთავარი განსხვავება
ფილიალი დამოუკიდებელი იურიდიული პირი არ არის. ის უცხოური კომპანიის ნაწილია და ფილიალის ვალდებულებებზე პასუხს დედა კომპანია აგებს. ფილიალი შესაფერისია, როცა კომპანიას საქართველოში ყოფნა კონკრეტული პროექტის ან ხელშეკრულებისთვის სჭირდება, მაგალითად, სახელმწიფო ან სამშენებლო პროექტისთვის, და საქმიანობის უშუალოდ უცხოური კომპანიის სახელით წარმართვა სურს. ფილიალის ფორმა საქართველოში აღრიცხვისა და ანგარიშგების ვალდებულებებს არ გამორიცხავს.
შვილობილი საწარმო დამოუკიდებელი ქართული იურიდიული პირია. შპს საკუთარ ვალდებულებებზე საკუთარი ქონებით აგებს პასუხს; დედა კომპანია, როგორც პარტნიორი, მათზე, როგორც წესი, პასუხისმგებელი არ არის. გამონაკლისები, მათ შორის პასუხისმგებლობის შეზღუდვის ბოროტად გამოყენება ან დედა კომპანიის მიერ ნაკისრი გარანტია, ცალკე უნდა შეფასდეს. შვილობილი საწარმო შესაფერისია გრძელვადიანი ბიზნესისთვის: თანამშრომლების აყვანისთვის, ბევრი ადგილობრივი ხელშეკრულებისთვის, საქონლის იმპორტისა და დისტრიბუციისთვის ან მომავალში ადგილობრივი პარტნიორების შემოსაყვანად.
- პასუხისმგებლობა: ფილიალის შემთხვევაში პასუხს დედა კომპანია აგებს; შვილობილი შპს საკუთარი ქონებით აგებს პასუხს.
- სახელწოდება: ფილიალი დედა კომპანიის სახელწოდებას იყენებს დამატებით „ფილიალი“ ან განცხადებაში მითითებულ განსხვავებულ სახელწოდებას; შვილობილ საწარმოს საკუთარი საფირმო სახელწოდება აქვს.
- მართვა: ფილიალს ხელმძღვანელობს დედა კომპანიის მიერ დანიშნული ფილიალის ხელმძღვანელი; შვილობილ საწარმოს საკუთარი დირექტორი ან დირექტორები ჰყავს.
- მიმდინარე ანგარიშგება: სააქციო საზოგადოების ან შპს-ის ფილიალი ვალდებულია, არსებობის შემთხვევაში, დედა კომპანიის აუდიტირებული ფინანსური ანგარიშგება გამოაქვეყნოს კომპანიის ან ფილიალის ვებგვერდზე; შვილობილი საწარმო საკუთარ ქართულ ანგარიშგებას ადგენს.
- შეწყვეტა: დედა კომპანიის არსებობის შეწყვეტით წყდება ფილიალის არსებობაც; შვილობილი საწარმო ქართული კანონმდებლობით ლიკვიდირდება.
2. დოკუმენტები ფილიალისთვის
რეესტრისთვის საჭირო მონაცემებსა და დოკუმენტებს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლი ადგენს. განცხადებაში სხვა მონაცემებთან ერთად უნდა მიეთითოს დედა კომპანიის სახელწოდება, სამართლებრივი ფორმა, ქვეყანა და სარეგისტრაციო ნომერი, ფილიალის სახელწოდება და იურიდიული მისამართი, ფილიალის ხელმძღვანელი და მისი უფლებამოსილების მოცულობა, ასევე დედა კომპანიისა და ფილიალის საქმიანობის საგანი. განცხადებას უნდა დაერთოს:
- დედა კომპანიის რეგისტრაციის დამადასტურებელი დამოწმებული დოკუმენტი (ახალი ამონაწერი მისი ქვეყნის რეესტრიდან);
- დედა კომპანიის დამოწმებული სადამფუძნებლო დოკუმენტები და წესდება;
- დოკუმენტი, რომლითაც დგინდება დედა კომპანიის ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირების ვინაობა, მათი დანიშვნა და უფლებამოსილების ვადა;
- დედა კომპანიის უფლებამოსილი ორგანოს დამოწმებული გადაწყვეტილება ფილიალის დაარსების შესახებ;
- ფილიალის ხელმძღვანელად დასანიშნი პირის თანხმობა.
ასევე საჭიროა ფილიალის საქართველოში მდებარე იურიდიული მისამართის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ჩვეულებრივ, იჯარის ხელშეკრულება ან მესაკუთრის წერილობითი თანხმობა, ხოლო მინდობილობით მოქმედების შემთხვევაში, შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე წარმომადგენლის მინდობილობა.
3. დოკუმენტები შვილობილი საწარმოსთვის
უცხოური კომპანიის საკუთრებაში არსებული ქართული შპს-ის შემთხვევაში დედა კომპანია დამფუძნებელი (პარტნიორი) არის. ჩვეულებრივ, საჭიროა:
- დედა კომპანიის რეგისტრაციის დამოწმებული ამონაწერი;
- დედა კომპანიის უფლებამოსილი ორგანოს გადაწყვეტილება შვილობილი საწარმოს დაფუძნებისა და დირექტორის დანიშვნის შესახებ;
- ახალი შპს-ის სადამფუძნებლო შეთანხმება, რომელიც მოიცავს წესდებას; შესაძლებელია სტანდარტული წესდების გამოყენებაც;
- დედა კომპანიის სახელით მოქმედი პირის უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტები და შესაბამისი პირების საიდენტიფიკაციო მონაცემები;
- მინდობილობა, თუ დედა კომპანიის სახელით ხელს წარმომადგენელი აწერს და დოკუმენტებს ის წარადგენს;
- დირექტორის თანხმობა და იურიდიული მისამართის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
დირექტორი შეიძლება იყოს უცხო ქვეყნის მოქალაქე და საქართველოში ცხოვრება არ მოეთხოვება. ჩვეულებრივი შპს-ისთვის მინიმალური საწესდებო კაპიტალი არ არის დადგენილი; სპეციალური დარგობრივი მოთხოვნები ცალკე მოწმდება.
4. აპოსტილი, თარგმანი და სანოტარო დამოწმება
საზღვარგარეთ გაცემული დოკუმენტების დამოწმების წესი დამოკიდებულია გამცემ ქვეყანაზე, დოკუმენტის სახეობასა და მოქმედ საერთაშორისო შეთანხმებებზე.
- აპოსტილი ან ლეგალიზაცია. როცა საქართველოსა და დოკუმენტის გამცემ სახელმწიფოს შორის ჰააგის აპოსტილის კონვენცია მოქმედებს, შესაბამისი საჯარო დოკუმენტისთვის, როგორც წესი, აპოსტილი საკმარისია. სხვა შემთხვევაში შეიძლება ლეგალიზაცია გახდეს საჭირო. საერთაშორისო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გამონაკლისისას არც აპოსტილი და არც ლეგალიზაცია მოითხოვება.
- ქართულენოვანი თარგმანი. უცხოენოვან დოკუმენტებს უნდა ახლდეს სათანადო წესით დამოწმებული ქართული თარგმანი, მათ შორის დამოწმების ჩანაწერებისა და აპოსტილის თარგმანი, საჭიროების მიხედვით.
- დოკუმენტის ფორმა. წინასწარ უნდა დაზუსტდეს, კონკრეტული დოკუმენტი დედნის, დამოწმებული ასლის თუ ელექტრონული ფორმით წარედგინება. ელექტრონული აპოსტილიც არსებობს; ამიტომ ქაღალდის დედნის კურიერით გაგზავნა ყველა შემთხვევაში აუცილებელი არ არის.
გადაწყვეტილებებისა და მინდობილობების ტექსტი და დამოწმების წესი ქართველ იურისტთან ხელმოწერამდე შეათანხმეთ. ამონაწერი უნდა ასახავდეს აქტუალურ მონაცემებს; ყველა უცხოურ დოკუმენტზე ერთიანი, უნივერსალური „ვარგისიანობის ვადის“ მითითება სწორი არ იქნება.
5. რეგისტრაცია
დოკუმენტები იუსტიციის სახლში ან საჯარო რეესტრის მეშვეობით წარედგინება. სტანდარტული სარეგისტრაციო მომსახურების საფასური ერთ სამუშაო დღეში რეგისტრაციისთვის 200 ლარია, ხოლო განცხადების წარდგენის დღესვე რეგისტრაციისთვის 400 ლარი. ეს თანხა არ მოიცავს თარგმანის, დამოწმებისა და სხვა თანმდევ ხარჯებს. დოკუმენტებში ხარვეზის აღმოჩენისას პროცესი შეიძლება გახანგრძლივდეს. რეგისტრაციის შემდეგ ფილიალს ან კომპანიას საიდენტიფიკაციო ნომერი ენიჭება, რომელიც მისი საგადასახადო ნომერიც არის.
6. რეგისტრაციის შემდეგ
- საბანკო ანგარიში. ეს, როგორც წესი, ყველაზე ხანგრძლივი ეტაპია. ქართული ბანკები დედა კომპანიისა და ჯგუფის სრულ KYC და ბენეფიციარი მესაკუთრეების შემოწმებას ატარებენ. ელოდეთ კითხვებს ჯგუფის სტრუქტურის, სახსრების წარმოშობისა და საქართველოში დაგეგმილი საქმიანობის შესახებ. ბირჟაზე ლისტინგის მქონე დედა კომპანიას შეიძლება სთხოვონ ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ხოლო რამდენიმე ქვეყანაში ჰოლდინგური კომპანიების მქონე ჯგუფს შეიძლება მთელი საკუთრების ჯაჭვის დოკუმენტირება მოსთხოვონ. მოთხოვნები დამოკიდებულია ბანკზე, რისკის შეფასებასა და შესაბამის გამონაკლისებზე. რეგისტრაცია ანგარიშის გახსნის გარანტიას არ იძლევა.
- გადასახადები და ბუღალტერია. ფილიალი ან შვილობილი საწარმო საქართველოში დეკლარაციებს წარადგენს და აღრიცხვას აწარმოებს. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია სავალდებულოა, როცა დასაბეგრი ბრუნვა ნებისმიერი უწყვეტი 12 თვის განმავლობაში 100 000 ლარს გადააჭარბებს; სტანდარტული განაკვეთი 18%-ია. ზღვრის გადაჭარბებისას რეგისტრაციისთვის მიმართვის ვადა, როგორც წესი, ორი სამუშაო დღეა. არსებობს რეგისტრაციის სპეციალური შემთხვევებიც.
- თანამშრომლები და მიგრაცია. 2026 წლის 1 მარტიდან მოქმედებს შრომითი საქმიანობის უფლების ახალი რეჟიმი. მოთხოვნები დამოკიდებულია პირის სტატუსზე, საქმიანობაზე, გამონაკლისებსა და გარდამავალ წესებზე. კანონის მოქმედების სფეროში მოქცეულ პირს, როგორც წესი, ესაჭიროება შრომითი საქმიანობის უფლება და შესაბამისი სავიზო ან ბინადრობის საფუძველი. უცხოელის დირექტორად რეგისტრაცია თავისთავად მუშაობის უფლებას არ ანიჭებს.
- ცვლილებები. ფილიალის ხელმძღვანელი ვალდებულია, რეესტრს აცნობოს რეგისტრირებული მონაცემების ნებისმიერი ცვლილების, ასევე დედა კომპანიის ლიკვიდაციის ან გადახდისუუნარობის შესახებ.
7. დაბეგვრა: ფილიალი თუ შვილობილი საწარმო
ჩვეულებრივ კომერციულ საწარმოებზე, როგორც წესი, განაწილებული მოგების დაბეგვრის მოდელი ვრცელდება. მოგების საწარმოში დატოვება თავისთავად არ იბეგრება, თუმცა გადასახადი შეიძლება წარმოიშვას ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაუკავშირებელ ხარჯებზე, გარკვეულ უსასყიდლო გადაცემებსა და სხვა კანონით გათვალისწინებულ ოპერაციებზეც. სპეციალური რეჟიმები ცალკე უნდა შეფასდეს.
- ფილიალი: საქართველოში ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელი ფილიალი, როგორც წესი, უცხოური კომპანიის მუდმივ დაწესებულებას ქმნის. საგადასახადო სტატუსი განისაზღვრება საქმიანობის შინაარსით, საგადასახადო კოდექსითა და შესაბამისი საერთაშორისო შეთანხმებით. მხოლოდ მოსამზადებელ ან დამხმარე საქმიანობაზე შეიძლება გამონაკლისი მოქმედებდეს. მუდმივი დაწესებულებისთვის მიკუთვნებული მოგების სათაო კომპანიისთვის გადაცემა, როგორც წესი, მოგების გადასახადით იბეგრება; ეს თავისთავად დივიდენდის გადახდა არ არის.
- შვილობილი შპს: მოგების განაწილება, როგორც წესი, მოგების გადასახადით იბეგრება. უცხოური დედა კომპანიისთვის დივიდენდის გადახდისას დამატებით მოქმედებს წყაროსთან 5%-იანი დაბეგვრა, თუ შესაბამისი შეღავათი ან საერთაშორისო შეთანხმება სხვა წესს არ ადგენს. შეღავათი ავტომატური არ არის: საჭიროა მისი პირობებისა და დოკუმენტაციის შემოწმება.
როგორ გამოითვლება 15%: განაწილებული თანხა იყოფა 0.85-ზე და მიღებულ შედეგს ერიცხება 15%. მაგალითად, 85 000 ლარის დივიდენდის განაწილებაზე მოგების გადასახადი 15 000 ლარია. თუ დივიდენდზე 5%-იანი დაკავებაც მოქმედებს, 85 000 ლარიდან 4 250 ლარი დაკავდება და პარტნიორი 80 750 ლარს მიიღებს.
ფინანსთა სამინისტროს გამოქვეყნებულ ჩამონათვალში სამხრეთ კორეასთან, შვეიცარიასა და კვიპროსთან მოქმედი შეთანხმებებიც შედის. აშშ-ის საკითხი ცალკე განმარტებას მოითხოვს: აშშ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მოქმედი შეთანხმებების სიაში არ არის, თუმცა IRS საქართველო–აშშ-ის ურთიერთობაში 1973 წლის აშშ–სსრკ-ის ხელშეკრულებაზე მიუთითებს. ამიტომ კატეგორიული ფორმულირება „აშშ-სთან საგადასახადო ხელშეკრულება არ არსებობს“ არასაკმარისია; კონკრეტული შეღავათის გამოყენება ორივე ქვეყანაში უნდა შემოწმდეს; იხილეთ ჩვენი სტატია აქვს თუ არა საქართველოს აშშ-სთან ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმება?
არჩევანი დედა კომპანიის ქვეყნის საგადასახადო წესებზეც არის დამოკიდებული. გადაწყვეტილებამდე შეაფასეთ როგორც ქართული გადასახადები, ისე ფილიალის მოგებისა და უცხოური დივიდენდების დაბეგვრა დედა კომპანიის ქვეყანაში.
8. ჩვენი პრაქტიკიდან
ორსონს საქართველოში ფილიალები და შვილობილი საწარმოები დაურეგისტრირებია აშშ-ის, სამხრეთ კორეის, შვეიცარიისა და კვიპროსის კომპანიებისთვის, სხვებთან ერთად. პროცესის დაგეგმვისას განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:
- ბანკთან პროცესი ადრევე დაიწყეთ. ჯგუფის სტრუქტურა, საქმიანობის აღწერა და თანხების წარმოშობის დოკუმენტები რეგისტრაციის პარალელურად მოამზადეთ.
- ხელმოწერები წინასწარ დაგეგმეთ. გადაამოწმეთ, ვინ არის გადაწყვეტილების მიღებასა და ხელმოწერაზე უფლებამოსილი და რომელი დამოწმების ფორმაა მისაღები.
- იურიდიული მისამართი და საოპერაციო საკითხები ერთად მოაგვარეთ. საჭიროების მიხედვით, რეგისტრაციასთან ერთად დაგეგმეთ ფართის იჯარა, საბაჟო მომსახურება და საბანკო დოკუმენტები.
- განსაზღვრეთ ერთი კოორდინატორი. რამდენიმე ქვეყანაში მომუშავე გუნდებისთვის ერთი საკონტაქტო პირი ამცირებს დოკუმენტების, ხელმოწერებისა და ვადების შეუთანხმებლობის რისკს.
9. გავრცელებული შეცდომები
- ფილიალის არჩევა ისე, რომ არ გაითვალისწინონ: საქართველოში ფილიალის ვალდებულებებზე დედა კომპანია სრულად აგებს პასუხს.
- საზღვარგარეთ დოკუმენტებზე ხელის მოწერა საქართველოსთვის საჭირო შინაარსისა და ფორმის შეთანხმებამდე, რის შემდეგაც ხელმოწერა და აპოსტილი ხელახლა ხდება საჭირო.
- ისეთი ამონაწერის ან ცნობის გაგზავნა, რომელიც კომპანიის აქტუალურ მონაცემებს აღარ ასახავს.
- რეგისტრაციის პროცესის დასასრულად მიჩნევა და საბანკო ანგარიშის, საგადასახადო საკითხებისა და თანამშრომლების ნებართვების გადადება.
- დედა კომპანიის ქვეყნის საგადასახადო წესების უგულებელყოფა უცხოურ ფილიალებსა და დივიდენდებზე.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი დრო სჭირდება საქართველოში ფილიალის გახსნას?
დოკუმენტების სრულად წარდგენის შემდეგ რეესტრი ფილიალს ერთ სამუშაო დღეში ან, მეტი საფასურით, იმავე დღეს არეგისტრირებს. საზღვარგარეთ აპოსტილით დამოწმებული დოკუმენტების მომზადებასა და საბანკო ანგარიშის გახსნას, როგორც წესი, რამდენიმე კვირა სჭირდება.
სჭირდება თუ არა უცხოურ კომპანიას ადგილობრივი პარტნიორი ან დირექტორი?
არა. ქართული შვილობილი საწარმო შეიძლება 100%-ით უცხოური კომპანიის საკუთრებაში იყოს, ხოლო მისი დირექტორი, ისევე როგორც ფილიალის ხელმძღვანელი, არ უნდა იყოს აუცილებლად საქართველოს მოქალაქე ან რეზიდენტი.
არის თუ არა მინიმალური კაპიტალი დადგენილი?
ჩვეულებრივი შპს-ისა და ფილიალის რეგისტრაციისთვის ზოგადი მინიმალური კაპიტალი დადგენილი არ არის. რეგულირებულ საქმიანობას შეიძლება სპეციალური მოთხოვნები ჰქონდეს.
შეიძლება თუ არა პროცესის დისტანციურად გავლა?
დიახ. საქართველოში წარმომადგენელს შეუძლია დოკუმენტების წარდგენა მინდობილობით. დედა კომპანიის ხელმომწერებს ჩამოსვლა არ სჭირდებათ, თუმცა დოკუმენტები სათანადო წესით უნდა დამოწმდეს. საბანკო ანგარიშის სრულად დისტანციურად გახსნის შესაძლებლობა ცალკე უნდა შეთანხმდეს ბანკთან.
განსხვავდება თუ არა წარმომადგენლობა ფილიალისგან?
უცხოური სამეწარმეო კომპანიის ადგილობრივი წარმომადგენლობა, ცალკე იურიდიული პირის შექმნის გარეშე, „მეწარმეთა შესახებ“ კანონით ფილიალად რეგისტრირდება.
როგორ დაგეხმარებათ ორსონი
ორსონი უცხოურ კომპანიებს საქართველოში შემოსვლის ყველა ეტაპზე ეხმარება: ფილიალსა და შვილობილ საწარმოს შორის არჩევანში, გადაწყვეტილებების, წესდებებისა და მინდობილობების მომზადებაში, აპოსტილის, თარგმანისა და სანოტარო დამოწმების კოორდინაციაში, რეგისტრაციაში, იურიდიულ მისამართთან დაკავშირებულ საკითხებში, საბანკო ანგარიშის გახსნაში, საგადასახადო რეგისტრაციასა და უცხოელი თანამშრომლების ნებართვებში. ვმუშაობთ ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებზე, ასევე თქვენს გუნდებთან და მრჩევლებთან საზღვარგარეთ.
დაჯავშნეთ კონსულტაცია ან მოგვწერეთ: info@orsonco.com.
სტატია ზოგადი ინფორმაციაა 2026 წლის ნოემბრის მდგომარეობით და არ წარმოადგენს იურიდიულ ან საგადასახადო რჩევას თქვენი კონკრეტული შემთხვევისთვის.
ოფიციალური წყაროები: „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი, მუხლი 15; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, მეწარმეთა რეგისტრაციის საფასური; საქართველოს საგადასახადო კოდექსი; საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებები; „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონი; HCCH: Apostille Convention; HCCH: Apostille and e-APP; IRS: Georgia tax treaty documents.
განვიხილოთ თქვენი საკითხი
დაგვიკავშირდით ტელეფონით, ელფოსტით ან WhatsApp-ით. მოკლედ გაგვაცანით თქვენი საკითხი და შევათანხმოთ შემდეგი ნაბიჯები.
